صفحه 1 : اندیشه
صفحه 2 : خبر همدان
صفحه 3 : شهرستان
صفحه 4 : اندیشه
صفحه 5 : ایران و جهان
صفحه 6 : ورزش
صفحه 7 : فرهنگ شهروندی
صفحه 8 : فرهنگی
۱۷
دی
۱۴۰۴
شماره
۶۰۷۶
عناوین صفحه
هگمتانه، گروه همدانشناسی: نشست تخصصی «بازخوانی سوژههای انقلاب اسلامی در همدان» با حضور اساتید دانشگاه، همدانشناسان و فعالان رسانهای برگزار شد؛ نشستی که بر ضرورت روایتگری مستند، تحلیل مبتنی بر آمار و پرهیز از نگاه صفر و صدی در تبیین دستاوردها و چالشهای انقلاب اسلامی برای نسل جوان تأکید داشت.
به گزارش هگمتانه، نشست تخصصی «بازخوانی سوژههای انقلاب اسلامی در همدان» طی روزهای اخیر با حضور اساتید و کارشناسان در سالن جلسات سازمان بسیج رسانه استان همدان برگزار شد.
مسوؤل سازمان بسیج رسانه استان همدان در این نشست هدف از برگزاری این جلسه را شناسایی، بازخوانی و معرفی سوژههای رسانهای مرتبط با انقلاب اسلامی در استان همدان عنوان کرد و گفت: این نشست با رویکرد آمادگی رسانهها برای ایام دهه فجر برگزار شده تا بتوان از پیش، سوژههای جذاب و اثرگذار را شناسایی و برای تولید محتوا در فضای رسانهای برنامهریزی کرد.
حمید پورحسینی افزود: تمرکز این نشست بر روایتها، داستانها، حوادث خاص و ظرفیتهای تاریخی و مکانی انقلاب اسلامی در همدان است که قابلیت پرداخت رسانهای داشته و بتواند با مخاطب امروز، بهویژه نسل جوان، ارتباط مؤثر برقرار کند.
مسوؤل سازمان بسیج رسانه استان همدان با تأکید بر اهمیت نگاه رسانهمحور به موضوعات تاریخی عنوان کرد: هدف ما این است که موضوعات و نکاتی استخراج شود که از زاویه رسانه جذاب، قابل بهرهبرداری و اثرگذار باشد و بتوان از آنها در تولید محتوای خبری، تحلیلی و روایتمحور استفاده کرد.
وی خاطرنشان کرد: مقرر است نکات و مباحث مطرحشده در این نشست بهصورت مدون جمعآوری و در اختیار رسانهها، خبرگزاریها، روزنامهها، صدا و سیما و همچنین فعالان فضای مجازی قرار گیرد تا در ایام دهه فجر در حوزه تولید محتوا مورد استفاده قرار گیرد.
حسینی ضمن قدردانی از حضور اساتید، کارشناسان و فعالان رسانهای، بر تداوم برگزاری چنین نشستهایی با هدف تقویت جریان روایتگری انقلاب اسلامی در رسانهها تأکید کرد.
استاد دانشگاه بوعلیسینا همدان و یکی از همدانشناسان در ادامه این نشست با تأکید بر ضرورت نگاه تحلیلی به موضوعات انقلاب اسلامی، به بیان دیدگاههایی در این حوزه پرداخت.
محمدرضا عراقچیان با اشاره به آسیب نگاه صفر و صدی در روایتهای انقلابی گفت: نقد به معنای دشمنی نیست و امروز بسیاری از افرادی که سابقه طولانی در انقلاب دارند، منتقد برخی سیاستها و عملکردها هستند و این موضوع باید به رسمیت شناخته شود.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه مشکل دیگر این است که بسیاری از تولیدات ما صرفاً نقلی و در سطح پایین است و تحلیل عمیق در آنها دیده نمیشود افزود: برای تحلیل دقیق، نیازمند آمار، اعداد و ارقام هستیم؛ در دورهای قرار داریم که بدون دادههای آماری نمیتوان تحلیل قابل دفاع ارائه کرد.
وی با اشاره به برنامههای توسعه کشور تصریح کرد: برنامههای توسعه اجتماعی، اقتصادی و سیاسی باید به صورت مقایسهای تحلیل شوند؛ برنامههای توسعه فقط مختص پس از انقلاب نیست.
عراقچیان با بیان اینکه در دوره پهلوی نیز برنامههای پنجساله وجود داشته است و باید آنها را بررسی کنیم که آن برنامهها چه اهدافی داشتند، چه میزان اجرایی شدند و چه نقاط قوت و ضعفی داشتند اضافه کرد: هیچ برنامه توسعهای در دنیا صددرصد اجرا نمیشود؛ بهعنوان نمونه، برنامه ششم توسعه در ایران طبق ارزیابیها حداکثر 20 تا 25 درصد تحقق یافته است.
وی تأکید کرد: برای پاسخ به پرسشهای نسل جوان، از جمله اینکه «اگر حکومت شاه ادامه پیدا میکرد، آیا مسیر رشد کشور بهتر میشد یا نه»، باید تحلیل روندی ارائه دهیم، نه مقطعی.
این همدانشناس با اشاره به اینکه مقایسه صرف سال 57 با امروز کافی نیست؛ باید حداقل 20 سال قبل و بعد از انقلاب را در قالب منحنی رشد بررسی کرد تا شتاب یا کاهش آن مشخص شود ادامه داد: در تحلیلها باید شاخصهای قدرت و توسعه بهدرستی تعریف شوند؛ از جمله توسعه دانشگاهی، توسعه پزشکی، صنعت، فناوری و توان نظامی.
وی گفت: پیش از انقلاب، بسیاری از این نشانهها وجود نداشت، در حالی که امروز ایران در برخی حوزهها به مرحله صدور خدمات، از جمله در حوزه پزشکی، رسیده است.
عراقچیان با اشاره به اهمیت شاخصهای آماری در حوزه رسانه گفت: واردات، صادرات، تولید علمی، نشر کتاب، توسعه دانشگاهها و خدمات درمانی همگی باید با عدد و نسبت به جمعیت سنجیده شوند تا قابلیت تحلیل داشته باشند؛ بدون شاخص و معیار مشخص، امکان روایتگری دقیق و اقناع مخاطب وجود ندارد.
وی خاطرنشان کرد: اگر میخواهیم روایت انقلاب اسلامی برای نسل امروز جذاب و قابل قبول باشد، باید از شعار فاصله بگیریم و با تکیه بر تحلیل علمی، آمار دقیق و مقایسههای روندی، واقعیتها را بهدرستی تبیین کنیم.
این استاد دانشگاه بوعلی با اشاره به شاخصهای عینی و قابل اندازهگیری، بر ضرورت استفاده از مصادیق ملموس در روایتهای رسانهای انقلاب اسلامی تأکید کرد و با اشاره به وضعیت تولید دارو پیش از انقلاب گفت: تولیدات دارویی در آن دوره بسیار محدود بود و تنوع فعلی وجود نداشت؛ برای تحلیل درست باید شاخصهایی مانند تعداد کارخانهها به ازای جمعیت را بررسی کرد؛ یعنی آمارها را متناسب با جمعیت سنجید تا امکان مقایسه واقعی فراهم شود.
وی در ادامه به وضعیت رسانهها و احزاب در دوره پهلوی اشاره کرد و افزود: در مقطعی شاهد انحلال احزاب و شکلگیری نظام تکحزبی رستاخیز بودیم و عضویت در حزب برای کارمندان اجباری شد و این موارد از جمله موضوعاتی است که میتوان با استناد به اسناد و آمار، به صورت دقیق تحلیل و روایت کرد.
روستاها در نگاه برنامهریزی دوره قبل از انقلاب جایگاهی نداشتند
عراقچیان با تأکید بر محدودیتهای شدید سیاسی و اجتماعی پیش از انقلاب اظهار کرد: مقایسه تعداد زندانیان سیاسی، وضعیت زندانها، عملکرد ساواک، کمیته ضد خرابکاری، و مواردی مانند سانسور شدید کتابها و آثار فرهنگی، از جمله سوژههای مهم برای تبیین فضای اختناق آن دوره است؛ حتی برخی کتابهای داستانی یا آثار مذهبی صرفاً به دلیل محتوا یا نام نویسنده جرم تلقی میشدند.
وی با اشاره به اینکه تعریف آزادی باید بر اساس واقعیتهای تاریخی صورت گیرد افزود: در آن دوره، هرگونه جابهجایی اعلامیه، کتاب یا حتی اجرای یک برنامه ساده فرهنگی میتوانست منجر به بازداشت و مجازاتهای سنگین شود، در حالی که امروز فضای بیان و نقد به مسوؤل مراتب گستردهتر است.
این استاد دانشگاه با اشاره به سیاستهای توسعهای پیش از انقلاب گفت: نگاه برنامهریزی آن دوره عمدتاً معطوف به کلانشهرها بود و روستاها جایگاه جدی در توسعه نداشتند؛ در حوزه کشاورزی نیز با ایجاد مجتمعهای کشت و صنعت، بسیاری از زمینهای روستاییان در اختیار درباریان قرار گرفت و روستاییان به کارگر تبدیل شدند.
وی در ادامه با تمرکز بر استان همدان بهعنوان نمونهای عینی خاطرنشان کرد: در گذشته، تعداد مدارس، دبیرستانها و امکانات آموزشی در همدان بسیار محدود بود و بسیاری از دانشآموزان پس از پایان دوره ابتدایی ناچار به ترک تحصیل و ورود به بازار کار میشدند و این موضوع را میتوان با آمار دقیق مدارس، دانشآموزان و امکانات آموزشی امروز مقایسه کرد.
عراقچیان با ذکر نمونههایی از تغییرات معیشتی و رفاهی گفت: مقایسه سادهای مانند تعداد خودرو به ازای خانوار، وضعیت حملونقل، ابزار کار، یا حتی مشاغل ساختمانی نشان میدهد که سطح زندگی و امکانات امروز با گذشته قابل قیاس نیست و چنین شاخصهایی، اگر بهدرستی و بدون اغراق ارائه شوند، قدرت اقناع بالایی برای مخاطب دارند.
وی تأکید کرد: برای روایت درست انقلاب اسلامی، بهویژه در سطح استان و شهر، باید از تجربههای بومی، آمارهای محلی و مقایسههای ملموس استفاده کرد و این نوع روایت، بهجای شعار، بر واقعیت تکیه دارد و برای نسل جوان قابل درک و باورپذیرتر است.
ضرورت پرهیز از نگاه سادهانگارانه در تحلیلها
محمد صیفیکار، از دیگر همدانشناسان استان همدان در ادامه با نگاهی اجتماعی و فرهنگی به مفهوم انقلاب و تحولات پس از آن پرداخت و بر ضرورت پرهیز از نگاه سادهانگارانه در تحلیلها تأکید کرد.
وی با اشاره به پیچیدگی مسائل اجتماعی گفت: جامعه انسانی با فرمولهای ثابت و ساده اداره نمیشود؛ در مسائل اجتماعی نمیتوان همیشه گفت دو دوتا چهار تاست؛ چرا که متغیرهایی مانند سن، جنسیت، شرایط زمانی و مکانی و موقعیتهای انسانی بر نتایج تأثیرگذارند و بنابراین تحلیل انقلاب و پیامدهای آن نیز نیازمند نگاهی پویا و چند بعدی است.
این همدانشناس افزود: انقلاب یک نقطه صفر تا صد یا یک مقطع کوتاهمدت نیست، بلکه یک مسیر و فرایند است و برای قضاوت درست، باید کل مسیر دیده شود؛ از اهداف اولیه انقلاب تا آنچه امروز به آن رسیدهایم و صرف ایستادن در یک نقطه و نادیده گرفتن مسیر، ما را به تحلیل ناقص میرساند.
وی با اشاره به تحولات جهانی خاطرنشان کرد: بسیاری از تغییرات اجتماعی و فرهنگی که امروز شاهد آن هستیم، صرفاً ناشی از انقلاب نیست، بلکه نتیجه تحولات جهانی است و همه جوامع در حال تغییرند؛ برخی سود میبرند و برخی آسیب میبینند و بنابراین قیاسها باید منصفانه و چندجانبه باشد.
صیفیکار با طرح پرسشهایی درباره مفهوم رفاه و امنیت اجتماعی گفت: وقتی از توسعه و رفاه سخن میگوییم، باید مصادیق واقعی آن را بررسی کنیم، آیا صرف افزایش شاخصهای اقتصادی به معنای زندگی بهتر است؟ امنیت، آرامش اجتماعی و کیفیت زندگی نیز باید در این سنجشها لحاظ شود.
وی ادامه داد: یکی از آسیبها، نگاه تکمتغیری به توسعه است و هر جا یک دولت یا ساختار، فقط یک متغیر را ببیند و سایر ابعاد را نادیده بگیرد، دچار آسیب میشود؛ برای مثال، توسعه کمی آموزش عالی بدون توجه به نیاز واقعی جامعه، امروز ما را با چالشهایی مانند مازاد دانشگاهها، فارغالتحصیلان بیکار و کلاسهای خالی مواجه کرده است.
این پژوهشگر حوزه فرهنگ عامه با اشاره به رشد سواد در کشور گفت: افزایش نرخ سواد از حدود 40 درصد پیش از انقلاب به بیش از 90 درصد امروز، دستاورد ارزشمندی است؛ اما باید صادقانه بررسی کنیم که این رشد چه پیامدهایی داشته و آیا متناسب با نیازهای اجتماعی و اقتصادی مدیریت شده است یا خیر؟
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع خانواده اشاره کرد و گفت: یکی از تفاوتهای مهم گذشته و امروز، جایگاه خانواده در شکلگیری شخصیت افراد است؛ در گذشته، خانواده نقش پررنگتری در تربیت فرزندان داشت، اما امروز با گسترش رسانهها و فضای مجازی، این نقش تا حدی تضعیف شده و کنترل تربیتی خانوادهها کاهش یافته است؛ موضوعی که نیازمند بازاندیشی جدی است.
وی تأکید کرد: اگر میخواهیم درباره انقلاب اسلامی و پیامدهای آن سخن بگوییم، باید به اهداف اولیه آن بازگردیم، مصادیق را بهدرستی استخراج کنیم و با نگاهی واقعبینانه، هم دستاوردها و هم چالشها را ببینیم و تنها در این صورت است که روایت ما برای نسل امروز قابل فهم، قابل قبول و اثرگذار خواهد بود.
بسیاری از فعالان انقلاب محصول تربیت خانوادگی بودند
در ادامه این نشست حسین صادقیان از پیشکسوتان رسانهای استان همدان، با اشاره به تجربیات شخصی و تاریخی خود، به تبیین ابعاد فرهنگی، اجتماعی و رسانهای انقلاب اسلامی پرداخت.
وی نقش تشکلهای دینی و انجمنهای اسلامی در تربیت نسل انقلابی بسیار مؤثر دانست و گفت: بسیاری از فعالان انقلاب، محصول تربیت خانوادگی و جلسات قرآنی و ارتباط با علمای مخالف در رژیم پهلوی بودند و این بسترهای زیرپوستی فرهنگی، زمینهساز شکلگیری روحیه انقلابی در نسل جوان شد.
صادقیان با اشاره به پرسشهای رایج دانشآموزان و دانشجویان درباره دوران پهلوی گفت: خانوادهها و فضای مذهبی، علیرغم فشارها و محدودیتها، نقش مهمی در مقابله با فرهنگ حاکم بر رژیم شاه داشتند؛ فضای عمومی جامعه، بهویژه از نظر اخلاقی، شرایط مناسبی نداشت و بسیاری از آسیبهای اجتماعی در آن دوره مشهود بود.
این پیشکسوت رسانه با اشاره به موضوع تحصیلات گفت: توسعه آموزش عالی به خودی خود ایراد نیست، بلکه اشکال در جهتگیری نادرست آن است؛ تحصیلات نباید صرفاً به معنای پشتمیزنشینی تلقی شود و کشاورز باید مهندس کشاورزی باشد، کاسب و بازاری باید دانش تجارت داشته باشد و تخصص علمی باید با نیاز واقعی جامعه پیوند بخورد.
وی با تأکید بر نقش و جایگاه ویژه بانوان در بعد از انقلاب افزود: یکی از دستاوردهای مهم انقلاب اسلامی، گسترش حضور و نقشآفرینی زنان در عرصههای علمی، اجتماعی و فرهنگی است؛ در دوران پهلوی، بسیاری از خانوادهها بهدلیل مفاسد موجود، اجازه تحصیل به دختران خود نمیدادند، اما امروز زنان ایرانی در عرصههای مختلف علمی و مدیریتی حضور فعال دارند.
صادقیان با اشاره به وضعیت خدمات عمرانی پیش از انقلاب گفت: بسیاری از مناطق شهری همدان سالها از ابتداییترین خدمات مانند آسفالت محروم بودند، در حالی که امروز با وجود همه نقدها، زیرساختهای شهری بهطور قابلتوجهی توسعه یافته است.
وی همچنین به موضوع درآمدهای نفتی اشاره کرد و گفت: مقایسه میزان فروش نفت، قیمت آن در بازار جهانی و سهم هر ایرانی از درآمدهای نفتی پیش و پس از انقلاب، نشان میدهد که با وجود کاهش نسبی درآمد نفتی و فشارهای اقتصادی، حجم پروژههای عمرانی و خدماتی کشور بهمراتب افزایش یافته است و این مقایسهها باید با عدد و آمار دقیق برای مخاطبان تبیین شود.
این فعال رسانهای با اشاره به فضای اختناق دوران پهلوی، تصریح کرد: بازداشتها، شکنجهها و عملکرد نهادهایی مانند ساواک و کمیته ضد خرابکاری، نمونههای روشنی از نبود آزادی در آن دوره است و امروز، با وجود همه انتقادات و گلایهها، امکان بیان دیدگاهها و نقدها در جامعه وجود دارد و این تفاوت باید برای نسل جوان تشریح شود.
صادقیان در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت جهاد تبیین در برابر حجم بالای تبلیغات دشمن تأکید کرد و گفت: اگر پاسخ مستدل و مستند به شبهات داده نشود، روایتهای تحریفشده جای واقعیت را میگیرند.
وی با تأکید بر اولویت فرهنگ بر اقتصاد، خاطرنشان کرد: هرچند مشکلات اقتصادی فوریت دارد، اما فرهنگ، ایمان، اخلاق و نگاه به حلال و حرام زیربنای پیشرفت پایدار است؛ رسانهها باید در کنار پرداختن به مسائل معیشتی، به تقویت باورهای دینی، عزت ملی و نگاه معنوی در جامعه نیز توجه ویژه داشته باشند.
در ادامه محمد صیفیکار با اشاره به نقش تشکلهای دینی و مردمی در تربیت نسل انقلابی، نمونههایی عینی از تجربههای اجتماعی پیش و پس از انقلاب را بیان کرد.
بسیاری از پیشرفتها حاصل تربیت اعتقادی و انسجام اجتماعی است
وی با اشاره به نقش مساجد و جلسات مذهبی، گفت: مسجد امام صادق(ع) همدان بهتنهایی حدود 150 شهید تقدیم انقلاب و دفاع مقدس کرده است؛ به جرأت میتوان گفت بیش از 60 تا 70 درصد جوانانی که به سن اعزام به جبهه رسیدند، از همین جلسات قرآنی و مذهبی راهی دفاع مقدس شدند؛ امری که نشاندهنده عمق تربیت دینی و انسجام اجتماعی آن دوره است.
این فعال فرهنگی افزود: این جلسات گاه بهصورت مخفیانه برگزار میشد و بسیاری از ما بدون اطلاع خانواده یا با محدودیتهای شدید، حتی از پشتبامها خود را به جلسات قرآن میرساندیم و این پیوند عمیق اعتقادی سبب شد که بدنه جوان انقلابی دچار ریزش نشود و تنها تعداد اندکی از این جریان جدا شوند.
وی با اشاره به وضعیت صنعتی همدان پیش از انقلاب، خاطرنشان کرد: در آن دوران، تعداد کارخانههای فعال در همدان بسیار محدود بود؛ بهجز چند واحد مانند کیوان، لرد، خوشنوش و کارخانه شیشه، صنعت قابل توجهی وجود نداشت و جوانانی که علاقهمند به فعالیت صنعتی بودند، ناچار میشدند برای کار و آموزش به شهرهای دیگر مهاجرت کنند.
صیفیکار تأکید کرد: مقایسه وضعیت فرهنگی، صنعتی و اجتماعی گذشته با امروز نشان میدهد که بسیاری از پیشرفتها حاصل همان تربیت اعتقادی و انسجام اجتماعی است که در بستر انقلاب اسلامی شکل گرفت و امروز نیز میتواند بهعنوان یک الگوی الهامبخش برای نسل جوان مورد توجه قرار گیرد.
در ادامه این نشست، جمع حاضر بر ضرورت تحلیل منصفانه و واقعبینانه در مقایسه پیشرفتهای ایران پس از انقلاب تأکید کردند و پرهیز از قیاسهای سادهانگارانه را مورد توجه قرار دادند.
در این بخش از جلسه، تأکید شد که مقایسه ایران با کشورهایی مانند امارات یا برخی کشورهای منطقه بدون در نظر گرفتن عواملی چون جنگ تحمیلی، جمعیت، وسعت سرزمینی، منابع، شرایط ژئوپلیتیکی و فشارهای بینالمللی، قیاسی نادرست و غیرعلمی است و هرگونه ارزیابی پیشرفت باید با لحاظ این متغیرها انجام شود تا تحلیلها به نتیجهای دقیق و قابل دفاع برسد.
آقای شعبانیراد، از فعالان رسانهای و همدانشناسان نیز با اشاره به اهداف اصلی انقلاب اسلامی گفت: تمرکز صرف بر شاخصهای اقتصادی، ما را از هدف غایی انقلاب دور میکند.
وی افزود: همانگونه که امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب بارها تأکید کردهاند، هدف اصلی انقلاب اسلامی اجرای احکام الهی و شکلگیری جامعهای مبتنی بر ارزشهای دینی بوده است و پیشرفت اقتصادی در ذیل این هدف معنا پیدا میکند، نه بهعنوان غایت نهایی.
شعبانیراد با اشاره به اینکه وقتی از سوژههای انقلاب اسلامی در رسانه سخن میگوییم، باید در همین مسیر حرکت کنیم افزود: انقلاب اسلامی صرفاً یک پروژه داخلی نیست؛ امروز آثار و نفوذ آن را میتوان در تحولات منطقهای و جهانی مشاهده کرد و به باور من، انقلاب اسلامی ایران امروز در جبهههایی مانند یمن در حال اثرگذاری است و این نشاندهنده بعد فراملی و تمدنی انقلاب است.
وی با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری درباره «تمدن نوین اسلامی» تصریح کرد: ما هنوز در مرحله تحقق کامل دولت اسلامی قرار نداریم، اما نفوذ گفتمان انقلاب اسلامی در جهان انکارناپذیر است و مسأله اینجاست که نتوانستهایم این نفوذ و این دستاورد نرم را بهدرستی برای افکار عمومی تبیین کنیم.
این فعال رسانهای، ضعیف در اطلاعرسانی را یکی از مهمترین نقاط ضعف رسانه در روایت انقلاب عنوان کرد و گفت: انقلاب اسلامی نرمافزاری دارد که یکی از اجزای اصلی آن رسانه است؛ با وجود دستاوردهای فراوان، در بیان آنها برای مردم و تبدیل این دستاوردها به باور عمومی موفق عمل نکردهایم.
وی افزود: بسیاری از پیشرفتها، از جمله در حوزههای علمی و فناورانه، بهدرستی روایت نشده و در نتیجه برای بخشی از جامعه باورپذیر نیست.
شعبانیراد با بیان اینکه انقلاب اسلامی پارادایم نظامهای سیاسی جهان را تغییر داد، اما ما نتوانستیم این تغییر را به زبان ساده و مردمی توضیح دهیم ادامه داد: در حالی که نظامهای سیاسی رایج دنیا بر پایه لیبرالیسم یا مارکسیسم شکل گرفتهاند و ماهیتی زمینی دارند، انقلاب اسلامی مبتنی بر یک دوگانه متفاوت، یعنی نظام زمینی در برابر نظام الهی، است؛ مفهومی که در رسانهها کمتر به آن پرداخته شده است.
وی در ادامه با اشاره به تجربه زیسته خود از مناطق روستایی، گفت: یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی، گسترش عدالت و خدمات در روستاهاست؛ در گذشته، بسیاری از روستاها عملاً از خدمات اولیه محروم بودند و دسترسی به امکانات، ساعتها زمان میبرد.
این فعال رسانهای تصریح کرد: امروز، توسعه راهها، خدمات زیربنایی و امکانات عمومی در روستاها، نشاندهنده تغییر نگاه نظام به عدالت اجتماعی است؛ هرچند هنوز تا نقطه مطلوب فاصله داریم.
وی با تأکید بر اینکه روایت انقلاب اسلامی باید از شعار فاصله بگیرد و با تکیه بر مصادیق عینی، عدالتمحور و تمدنی، برای مردم، بهویژه نسل جوان، بازخوانی شود گفت: تنها در این صورت است که میتوان تصویر واقعیتری از دستاوردها و اهداف انقلاب اسلامی در رسانهها ارائه داد.
در ادامه این نشست، علی بقایی مسؤول بسیج اساتید همدان و فعال فرهنگی نیز به نقش سوژهیابی دقیق و مستند در روایت رسانهای انقلاب اسلامی پرداخت و بر پرهیز از اغراق و تحریف تأکید کرد.
بقایی با اشاره به فضای اختناق پیش از انقلاب، گفت: نمونههایی مانند زندانی شدن و شهادت برخی جوانان بهدلیل در اختیار داشتن یا مطالعه یک کتاب دانشجویی، نشاندهنده محدودیت شدید آزادیبیان در آن دوره است و این موارد را میتوان با شرایط امروز تطبیق داد و بهصورت مستند برای مخاطب روایت کرد؛ چرا که چنین مصادیقی برای اصحاب رسانه جذابیت بالایی دارد.
وی با اشاره به اینکه یکی از سوژههای مغفولمانده، نقش مدارس و معلمان در تربیت دانشآموزان انقلابی است افزود: بسیاری از مدارس همدان، بهویژه مدارس پسرانه، کانون شکلگیری جریانهای فکری و انقلابی بودند و دانشآموزان آنها بعدها در جبههها نقشآفرینی کردند و این ظرفیتها هنوز بهدرستی روایت نشده است.
مسؤول بسیج اساتید همدان با اشاره به نقش علما در همدان تصریح کرد: امروز بیش از نیم قرن از رحلت برخی علمای انقلابی همدان میگذرد؛ شخصیتهایی مانند آیتالله نجفی، آیتالله فاضلیان و دیگران که سلوک فردی، تربیتی و اجتماعی آنها محور تجمع جوانان انقلابی و رزمندگان بود و این چهرهها میتوانند سوژههای عمیق و اثرگذار رسانهای باشند.
وی همچنین به اهمیت مکانها در روایت تاریخی اشاره کرد و گفت: مکانهایی مانند شهربانی سابق، محل وقوع برخی حوادث و نقاط مرتبط با شهادتها، ظرفیت بالایی برای روایت دارند؛ اما باید مراقب تحریف و مبالغه بود چرا که گاهی برای اثبات برتری، روایتهایی بدون سند مطرح میشود که در نهایت به اصل موضوع آسیب میزند.
بقایی با اشاره به برخی مقایسههای نادرست رسانهای افزود: برای مثال، گاهی گفته میشود «30 مهر همدان معادل 13 آبان تهران است»، در حالی که چنین قیاسهایی اگر بدون سند و تحلیل دقیق مطرح شوند، از اعتبار روایت میکاهند و عظمت حوادث تاریخی با اغراق حفظ نمیشود، بلکه با مستندسازی تقویت میشود.
وی ادامه داد: در برخی رویدادهای پس از انقلاب نیز شاهد تحریف یا مصادره نقش شهرها بودهایم؛ در حالی که مردم همدان، بازاریان و علما در بسیاری از مقاطع، از جمله حمایت از جریانهای انقلابی و مقابله با فتنهها، نقش فعالی داشتهاند، اما این نقشها کمتر به نام همدان ثبت و روایت شده است.
مسؤول بسیج اساتید همدان با اشاره به نقش بازار همدان، گفت: ارتباط بازاریان همدان با جوانان مبارز، دانشجویان و فعالان انقلابی، از جمله سوژههایی است که امروز امکان بازگو کردن آن وجود دارد و این پیوند میان بازار، روحانیت و دانشآموزان از ویژگیهای مهم جریان انقلابی همدان بوده است.
وی تأکید کرد: برای تولید محتوای مؤثر درباره انقلاب اسلامی، باید به سراغ روایتهای دقیق، مستند و بومی رفت؛ نقش مدارس، علما، بازار، مکانها و شهدای گمنام همدان اگر بهدرستی روایت شود، میتواند تصویری واقعی، باورپذیر و ماندگار از تاریخ انقلاب در ذهن مخاطب امروز ایجاد کند.