صفحه 7      شماره  3837      یکشنبه 21 آبان 1396


 گزارش مي‌دهد:
صنايع دستي، اهرم جذب گردشگر
به روستاهاي همدان
تنوع مشاغل خانگي در حوزه صنايع دستي استان همدان

هگمتانه، گروه گردشگري - زهرا ذوالفقاري: جاي جاي استان همدان، گنجينه‌هاي باارزش را در خود نهفته دارد که ميراث گذشتگان بوده و سينه به سينه به نسل‌هاي بعد منتقل شده است، ميراثي که سخن از دستان هنرمندي مي‌گويد که در نقطه نقطه ديار هگمتانه، با ذوق و هنر زن و مرد همداني خلق مي‌شود؛ صنايع دستي همدان که در نوع خود در کشور و در دنيا بي‌نظير است، هنري است که از گذشتگان به يادگار مانده و اکنون پس از سال‌ها، انواع صنايع دستي همدان با دستان زنان و مردان اين خطه ساخته مي‌شود که ظرفيت بسيار بالايي را مي‌تواند در ايجاد اشتغال، درآمدزايي و جذب گردشگر داشته باشد.
چرم‌دوزي، رودوزي، مرواربافي، سبدبافي، سفالگري، ميناکاري روي سفال، منبت‌کاري، قاب‌سازي، آينه‌کاري روي سفال، طراحي سفال، گليم‌بافي، قالي‌بافي و ده‌ها هنر ديگر جزء صنايع دستي استان همدان به شمار مي‌رود که هر يک در نوع خود بي‌مانند است.
اين صنايع که جزء مهمي از ميراث فرهنگي به يادگار مانده از گذشتگان هستند، امروز با تلفيق با هنر روز جايگاه مهمي را در جذب گردشگر، ايجاد اشتغال و درآمدزايي مي‌تواند داشته باشد.
صنايع دستي استان همدان که اغلب آن را مي‌توان در خانه توليد کرد جزء مشاغل خانگي محسوب مي‌شود که مي‌تواند با انتقال فرهنگ استان همدان، محلي براي درآمدزايي و جذب گردشگر باشد؛ چراکه قسمت مهمي از هر سفر به خريدن سوغات مربوط مي‌شود و براي هر گردشگر خريد صنايع دستي منحصر به فرد هر منطقه يکي از جذابيت‌هاي سفر است، حتي برخي از گردشگران هستند که تنها براي تهيه صنايع دستي يک منطقه بدان جا سفر مي‌کنند که در اين مورد مي‌توان لالجين همدان را نام برد که هر ساله هزاران نفر براي خريد سفال‌هاي منحصر به فرد آن به لالجين سفر مي‌کنند.
در کنار شهرها، روستاهاي استان همدان نيز از اين صنايع دستي بي‌بهره نيستند و زنان پرتلاش روستا، به ساخت صنايع دستي در خانه‌ها مشغول هستند.
به واقع توليد صنايع دستي در منزل، توسط زنان و يا حتي مردان روستا مي‌تواند منبع مهمي براي کسب درآمد باشد و از طرفي به جذب گردشگر نيز کمک کند.
کافي است به روستاهاي اطراف تويسرکان مانند جيجانکوه و يا اشترمل سري بزنيم، آنگاه خواهيم ديد که هر خانه تبديل به يک کارگاه منبت‌کاري شده و افراد به صورت خانوادگي به اين حرفه مشغول هستند.
در حال حاضر نيز طرح ضربتي اشتغال در چهار روستاي هدف گردشگري استان همدان از جمله ورکانه، گشاني، ملحمدره و قلعه‌جوق در حال اجراست که بر اساس اين طرح آموزش رايگان صنايع دستي از جمله مرواربافي، کار روي سفال و... انجام مي‌شود و زنان روستا مي‌توانند با فراگيري هنر، اين صنايع دستي را در منزل توليد کنند و محصولات خود را از طريق افرادي که در روستا هستند و به خريد و فروش صنايع دستي مشغولند به فروش برسانند.
از طرفي ايجاد غرفه‌هاي دائم صنايع دستي در روستاها، به ويژه روستاهاي هدف گردشگري موضوعي است که هم در جذب گردشگر تأثير دارد و هم اينکه باعث فروش محصولات مي‌شود.
امروزه صنايع دستي جايگاه بالايي را در بين گردشگران و مسافران دارد و گردشگران ترجيح مي‌دهند که به عنوان سوغات، صنايع دستي آن منطقه را ارمغان سفر خود سازند.
از همين‌رو پرداختن به صنايع دستي، گسترش آن در روستاها و شهرها به عنوان محلي براي درآمد و اشتغال‌زايي امري مهم تلقي مي‌شود.
در کنار اين موضوع، حمايت‌هاي دستگاه‌هاي متولي از نظر پرداخت تسهيلات، ارتباط دادن افراد با بازار فروش، فراهم‌سازي زمينه معرفي صنايع دستي استان به ساير استان‌ها و خارج از کشور و آموزش مردم در زمينه صنايع دستي، مواردي است که بايد به طور حتم مورد توجه قرار گيرد.
از سويي ديگر بايد نياز بازار نيز در اين زمينه در نظر گرفته شود و صنايع دستي که توليد مي‌شود مطابق با ذائقه افراد باشد و با تلفيقي از هنر قديم و جديد ايجاد شود.
در مجموع صنايع دستي و توليد آن در هر منطقه چه روستاي هدف گردشگري باشد و چه ساير مناطق نيازمند عواملي چون آموزش، اعطاي تسهيلات در راستاي گسترش مشاغل خانگي، شناخت بازار، تأمين بازار فروش و... است و از طرفي توليد صنايع دستي در هر منطقه‌اي و عرضه آن در همان منطقه، اهرمي براي جذب گردشگر بدان منطقه است.
* فعاليت 36 هزار نفر در حوزه صنايع دستي
معاون صنايع دستي اداره کل ميراث فرهنگي استان همدان در گفتگو با خبرنگار هگمتانه، با اعلام اينکه حدود 36 هزار نفر در استان همدان در حوزه صنايع دستي شاغل هستند، گفت: اين تعداد در 22 کارگاه صنايع دستي در سراسر استان فعاليت مي‌کنند.
قاسمي با بيان اينکه حدود 5 هزار نفر از شاغلان حوزه صنايع دستي بيمه هستند، ابراز کرد: هر ساله بنا بر سياست‌ها در بخش صنايع کوچک به ويژه صنايع دستي که اهميت بالايي را در جذب گردشگر دارد، دولت تسهيلاتي را به فعالان صنايع دستي اعطا مي‌کند.
* اعطاي تسهيلات به صنعتگران
وي با اشاره به اينکه اين تسهيلات بسته به نوع رشته و شرايط به صنعتگران حوزه صنايع دستي تعلق مي‌گيرد، اظهار کرد: سقف‌يابي تسهيلات براي هر کسي متفاوت است و به کارگاه و حجم کار بستگي دارد.
وي با اشاره به اينکه برخي کارگاه‌هاي صنايع دستي استان در روستاها فعال هستند، عنوان کرد: به طور مثال تمام کارگاه‌هاي منبت که در تويسرکان است در روستاها مانند اشترمل است و روستاييان دستي بر هنر دارند.
قاسمي با بيان اينکه در شهرستان ملاير و نهاوند نيز در روستاها به منبت‌کاري مشغول هستند، گفت: براي ايجاد اشتغال پايدار در روستاها، آموزش رايگان روستاييان در حوزه صنايع دستي را انجام مي‌دهيم.
* برگزاري دوره آموزشي صنايع دستي در روستاهاي هدف گردشگري
وي با بيان اين مطلب که دوره‌هاي ويژه آموزش صنايع دستي در روستاهاي استان از سال گذشته آغاز شده است، اظهار کرد: اين طرح با هدف گسترش صنايع دستي به عنوان يک شغل خانگي در راستاي درآمدزايي براي زنان روستا در دستور کار قرار گرفته است.
معاون صنايع دستي استان همدان با تأکيد بر اينکه گسترش صنايع دستي مي‌تواند به توسعه پايدار اشتغال در روستاها کمک کند، اضافه کرد: از همين‌رو سياستي را در پيش گرفتيم که اين مشاغل را در روستا گسترش دهيم.
قاسمي ادامه داد: آموزش رايگان صنايع دستي در روستاهاي هدف گردشگري استان از جمله ورکانه همدان، گشاني تويسرکان، قلعه‌جوق فامنين و ملحمدره اسدآباد در حال انجام است.
وي ابراز کرد: رشته‌هايي چون مرواربافي، سبدبافي، ميناکاري روي سفال، توليد سفال و... آموزش داده مي‌شود به طوري که روستاي ملحمدره اسدآباد به يکي از قطب‌هاي توليد سفال در استان تبديل شده است.
* قسمت اعظم صنايع دستي استان در خانه توليد مي‌شود
اين مسؤول در زمينه ايجاد بازار فروش و بازار کار در اين روستاها اظهار کرد: افرادي در اين روستاها هستند که در زمينه بازار فروش فعاليت دارند و آنها را به بازار ارتباط مي‌دهيم که افرادي محصول را توليد کنند و افرادي اقلام را به فروش برسانند.
قاسمي با تأکيد بر اينکه تنوع رشته‌هاي خانگي در حوزه صنايع دستي در استان همدان بسيار بالا است، ابراز کرد: چرم، دوزندگي چرم، رودوزي سنتي،‌ طراحي روي سفال، سبدبافي، مرواربافي و... جزء مشاغل خانگي است که بخش اعظم اين صنايع دستي در خانه توليد مي‌شود.
وي با بيان اينکه قابليت توليد صنايع دستي در منزل يک حسن براي استان به شمار مي‌رود، عنوان کرد: به طور مثال در روستاي جيجانکوه و اشترمل به طور خانوادگي در منزل به منبت‌کاري مشغول هستند و هر خانه تبديل به يک کارگاه شده است.
* ايجاد غرفه‌هاي دائمي صنايع دستي در روستاها
معاون صنايع دستي استان همدان ادامه داد: يکي از مواردي که در دستور کار ما قرار دارد ايجاد غرفه‌هاي دائمي صنايع دستي در روستاها براي عرضه محصولات است که گردشگران بتوانند از محصولات خريد کنند.
قاسمي با اشاره به اينکه تسهيلاتي به روستاييان براي ايجاد غرفه‌هاي صنايع دستي تعلق مي‌گيرد، بيان کرد: اين طرح براي تمام روستاهاست و براي ايجاد غرفه‌ها تسهيلات پرداخت مي‌شود.
* معرفي صنايع دستي استان در نمايشگاه‌هاي خارج کشور
وي با اشاره به اينکه علاوه بر اين در نمايشگاه‌هاي مختلف شرکت مي‌کنيم، عنوان کرد: ‌در حال حاضر در ميلان ايتاليا، نمايشگاه صنايع دستي داير است که غرفه‌داران استان همدان نيز محصولات خود را در آن به نمايش گذاشتند.
وي با بيان اينکه سال گذشته نيز در نمايشگاه صنايع دستي هلند و فلورانس ايتاليا شرکت کرديم، ابراز کرد: چرم‌کاران ما در هلند در حال حاضر غرفه دارند.
قاسمي ابراز کرد: در کنار نمايشگاه‌هاي خارج از کشور، در نمايشگاه صنايع دستي داخل کشور نيز شرکت کرديم که همدان با 12 غرفه شرکت مي‌کند.
وي گفت: برخي از صنايع دستي که در منزل توليد مي‌شود مي‌تواند از طريق واسطه‌ها صادر شود.